فيروز ميرزا فرمانفرما
28
سفرنامه كرمان و بلوچستان ( فارسى )
فرانسه و روسيه كه بيشترين مهارتشان در جنگهاى برى بود به نمايش گذاشت . در واقع اين رويداد نوعى نمايش قدرت دريايى به تمامى كشورهايى كه تا اين زمان ناپلئون سعى در نفوذ و تسلط بر آنها را داشت بود و از طرف ديگر تفوق و برترى صنايع انگلستان را بر جهانيان نماياند . « 1 » به اين ترتيب انگلستان هرگونه چشم اميد ايران به فرانسه را به يأس مبدل كرد . از طرف ديگر ، ايران نيز متوجه نياز به تغييرات بنيادى در قشون و ساختار نظامى خود شد . اين سرآغاز نگرش به دنياى نوين آن روز بود . شايد اين يك تهديد مستقيم براى دولت ايران بود . امّا همين امر دولتمردان ايران را متوجه عدم توازن جنگى با دنياى جديد كرد . بدون شك ورود كشتىهاى انگليسى به جنوب ايران مهمترين رويداد اين دوران به لحاظ سياسى بود ، امّا به لحاظ تجارى ، آغاز راهيابى ايران به دنياى نوينى از تجارت ، و مدرنيزم است كه اهميت جنوب ايران را براى تجارت و ارتباط با دنياى نوين را مىنماياند . چرا كه تا قبل از اين دوران گذار عبور تجارت از شمال به جنوب ايران محسوب مىگردد . * * * تفكر و عقلانيت ميانسالى فيروزميرزا با سلطنت ناصر الدين شاه تقارن دارد ، كه اين دوره همراه بسيارى تحولات و تغييرات داخلى در دستگاه حكومت است .
--> ( 1 ) . شميم در اينباره مىنويسد : « در جنگهاى برى همهجا سپاه جوان ناپلئون فاتح بود . امراى آلمان ، سلاطين پروس ، امپراطوران اطريش ، سلاطين محلى ايتاليا ، پادشاه اسپانيا ، همه در برابر مقاصد ناپلئون تسليم شدند ، ولى انگلستان پايدارى و مقاومت شديد نشان داد و در جنگهاى دريايى نيروى فرانسه را نابود ساخت . » ر ك : شميم ، ايران در دورهء سلطنت قاجار ، ص 58 .